Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nün gelecek nesillere taşınması için önemli bir projenin startı bugün verildi. Uzun zamandır hızlı kirlenmesiyle ülke gündeminde yer bulan Van Gölü’nü kirlilikten kurtaracak ‘Merkez İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin yapımına Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki’nin katılımıyla başlandı. Tuşba İlçesi İskele Mahallesi sınırları içersin de eski arıtma tesisinin hemen yanı başında inşa edilen tesisin temel atma töreninde konuşan Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, tesisin bu günlere gelmesinde çok titiz davrandıklarını ifade ederek en kısa sürede bitirileceğini müjdeledi.

Temel atma töreninde konuşan Bakan Özhaseki, Van Gölü'nün önlem alınmazsa bir süre sonra çamur ve balçık içinde kalacağını, kokudan etrafta oturulamayacak, terk edilen bir alan haline geleceğini ve temizlenmesinin teknik olarak mümkün olmayacağını söyledi.

Van’ın bu nedenle cazibe merkezi olması için çaba gösterdikleri, turizmin incisi olarak gördükleri, gelecekte kalkınacak en önemli kent olarak karar verdikleri ve üzerinde ısrar ettikleri bir kentte bu yatırımın yapılmasının elzem olduğunu vurgulayan Özhaseki, “İnşallah bugün başlayan inşaatımız iki sene içerisinde biter ve neticesinde de maksat hasıl olur. Bütün kirli sularımız temizlenmiş olarak denize verilir. Sonrada hiç kimse bu ortamdan rahatsız olmaz. Dileğimiz, duamız budur” dedi. 

21 yıl Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı yaptığını ve ilk yapmak istediği çalışmalardan birinin de arıtma tesisi olduğunu kaydeden Özhaseki, konuşmasına şöyle devam etti:

VAN ATIKSU TESİSİ İÇİN ÇOK TİTİZ DAVRANDIK

"Belediyeler bu işleri sevmez. Su, kanal hizmetleri başa beladır. Kolay kolay bu işi yapmazlar ama bir kent için elzem olan budur. Bir belediye başkanı vicdani sorumluluk taşıyorsa birinci derece yapması gereken iş su, alt yapı arıtma tesisi işi. Avrupalılar bu iş için bize geldiklerinde işin formatında, para tarafında terslik vardı. Bize para veriyorlar, o zamanda 'biz sizin mekanik tesislerinize kredi veririz onu da bizden alırsanız veririz' diyorlardı. İnşaata kredi vermeyeceklerdi. Sadece karbon gideren tesis çizmişlerdi ama fosfat gideren üniteyi eklemezseniz denizde yeniden kirlilik başlar ve başa bela olur. Burada bunu yaşadık. Batılılar 'senden önceki başkanla anlaştık, protokol var bu bizim incilimiz' dediler. Bende sizin inciliniz 4-5 kez değişilmiş. Bir kaç kere değişmeye alıştığınız bir kere daha değişelim. Eğer Kur'an deseydiniz ağzımı açamazdım. Öyle oldu. Bana 200 milyon mark o günkü parayla bedel gösteriyorlardı ben 48.7 milyon mark ile ihaleyi yaptım. Bu tecrübeden hareketle Van'ın atıksu arıtma tesisinin ileri biyolojik arıtma olması hususunda titizlik gösterdik ve bu günlere geldik."

“NİYET BOZUKSA HİÇBİR HİZMET YAPMAZSINIZ”

Sanayi devrimiyle hızlı üretimin başladığını ve insanların kente göç etmeye başladığını anımsatan Özhaseki, bununla hızlı tüketimin artığını, insanların tabiatı kirletmeye başladığını ifade ederek, “Tabiatı kirletmeye başladık. Ekosistem bozuldu, iklim değişti. Yani Allah'ın denge üzerinde yarattığı evreni bizler kendi ellerimizle bozaya başladık. Eskiler hayat 4 şey üzerine kaimdir derlerdi. Hava, su, toprak ve ateş. Bunlar varsa hayat var. Bunlar olmadan hayat olmaz. Bunları bozmamak lazım. Eğer Van denizinde bu önlemi almasaydık rengi, tadı bozulacaktı ve kokusuyla her tarafı rahatsız edecekti. Buralar yaşanmaz hale gelecekti. Van için en önemli yatırımlardan biri olarak düşünüyorum. 20 yıl önce belediye başkanlığında bunu yaptığım halde neden birçok belediye başkanı bunu yapmaz ki; Özellikle kayyum atadığımız belediyelerde, Bölgeye çok gelen biri olarak söylüyorum, suların 15 günde bir aktığı, kanalizasyon hizmetlerinin verilmediği yerleri gördüğüm için söylüyorum. Neden buraya gelen arkadaşlarımız bunları düşünmezler ki. Çünkü niyet bozuk. İyi niyetle yola çıkarsanız Allah da sizin yardımcınız olur. Niyet bozuksa hiçbir hizmet yapmazsınız. Kayyumlar atandığında mecliste eleştiri aldık. Seçimle gelen insanların yerine adam atanır mı? 21 yıl belediye başkanlığı yaptım ama benim suç işleme özgürlüğüm yok. Vatandaş hizmet için oy vermiştir. Kanun hizmet alanımı belirlemiştir. Bu alandaki işleri yapmakla görevliyim. Bunun dışında suç işlersem kanun yakamıza yapışmasın mı? Belediye başkanları, gazeteciler, öğretim üyeleri suç mu işlesinler. Bu ülkede kimsenin suç işleme özgürlüğü yok” ifadelerini kullandı.  

“BU PARALAR HUZURUMUZA KARDEŞLİĞİMİZE KURŞUN OLARAK DÖNÜYORSA BİRİLERİ GELİR BUNUN HESABINI SORAR”

Belediyelerde yanlış işlerin yapıldığına değinen Bakan Özhaseki, “Bunu nereden anlıyoruz, taşeronlarla adam doldurulmuşsa, yüksek ücretler verilerek el altından paralar kesilerek bir yerlere gönderiliyorsa en büyük suçtur. İhanettir. 4 yıl önce Patnos belediyesinde sözleşme yapılır geçici işçilere 6 bin 300, daimi işçilere 7 bin 500 lira görünüyor. Parası varsa versin zaten maaş dağıtacak para yok. Göstermelik. Ellerine bin lira harçlık geriye kalanı dağa gönder. Seyir mi edelim. Yatırım bütçelerine bakıyoruz yüzde 0, 1, 2. bütçelerinde bir şey yok. Parayı devlet gönderiyor. Beyefendiler bunlara taşeronlar vasıtasıyla dağa gönderiyor. Arka odalarında 3'lü komite oturuyor. Vatandaştan nasıl racon keseceklerini hesaplıyorlar. Bunlara göz yumulamaz. Bu paralar yarın sana bana kurşun olarak dönüyorsa huzurumuza kardeşliğimize kurşun olarak dönüyorsa birileri gelir bunun hesabını sorar. Geldik ve soruyoruz. Bu ülkede huzur hakim olacak kimse kötü günleri rüyalarında bile göremeyecekler. Bundan sonra bu niyetlerle belediyelerimizde hizmet etmeye devam edeceğiz” diye konuştu. 

“SU FAKİRİ BİR ÜLKEYİZ. O NEDENLE İSRAF EDEMEYİZ”

Türkiye’nin su zengini bir ülke olmadığını vurgulayan Özhaseki, İsraf etme gibi bir lüksümüz olmadığını altını çizerek konuşmasını şöyle sürdürdü: 

“BM verilerine göre 2050 yılında dünya nüfus 9 milyar olacak. 7 milyar insan suya ulaşamayacak. Zaten şu anda bile 700 milyondan fazla insan bizim kirlettiğimiz ve daha sonra temizleyerek tabiata verdiğimiz suları kullanıyorlar. İnsanlar Türkiye’nin altı üstü su sanıyorlar. Öyle değil zengini bir ülke değiliz. Türkiye’de ne kadar ırmak, nehir akarsu varsa bunları debisi Avrupa’daki tuna nehrinin yarısı kadardır. Su fakiri bir ülkeyiz. O nedenle israf edemeyiz. Bu konuda dikkatli olmamız lazım. O nedenle kimsenin farkında olmadığı bu hizmetin burada verilmesi gerekiyordu. Van Gölü'nün hakikaten önlem alınmazsa bu güzelim denizimiz bir süre sonra çamur ve balçık içinde kalacak. Kokudan etrafta oturulamayacak böyle terk edilen bir alan haline gelecek ve temizlenmesi teknik olarak mümkün olmayacak ve insanlar buraları terk edecekti. Bu nedenle burada yapılan özellikle cazibe merkezi olması için çaba gösterdiğimiz, turizmin incisi olarak gördüğümüz, gelecekte kalkınacak en önemli kent olarak karar verdimiz ve üzerinde ısrar ettiğimiz bir kentte bu yatarımın yapılması bizin için elzem oldu. İnşallah 2 yıl içinde biter ve bütün kirli sularımız temizlenmiş olarak denize veriler ve kimse bu ortamdan rahatsız olmaz.”

Bakan Özhaseki’nin konuşmasından sonra söz alan Van Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Murat Zorluoğlu, sadece Van için değil tüm Van Gölü havzası için çok önemli tarihi bir gün olduğunu  belirterek, “Bu mega yatırımların kentimize kazandırılması sadece yerel düzeydeki gayretlerimizle ve kaynaklarımızla olmuyor. Bütün çalışmalarımızda Sayın Cumhurbaşkanımızın ve Hükümetimizin maddi ve manevi desteklerini hep yanımızda gördük. Van Halkı olarak Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Hükümetimize müteşekkiriz” dedi. 

VAN GÖLÜ’NÜN KİRLENMESİNE DUR DİYORUZ

Van Büyükşehir Belediyesi olarak önemli bir projeye imza attıklarını kaydeden Vali Zorluoğlu şunları konuştu;

“İlimiz ve bölgemizin tarımı, sanayisi, turizmi, sosyal ve kültürel hayatı açısından büyük önem arz eden Van Gölü’nün kirlenmesine inşallah hep birlikte dur diyoruz. Büyükşehir Belediyesi olarak bu şehrin uzun zamandan beri hasret kaldığı hizmetleri tekrar aziz halkımızla buluşturmak için var gücümüzle, gayretle çalışıyoruz. Bir yıl gibi kısa bir süre içerisinde atık su arıtma tesisinden, çöpten enerji elde edeceğimiz katı atık projesine, şehrin merkezindeki 25 bin m2’lik kent meydanı çalışmamızdan, yeni prestij cadde düzenlemelerine, bin kilometreye yakın asfalt yol yapımından, şehir içi trafiği rahatlatacak yeni yol çalışmalarına, büyük yeşil alanlardan, eğlenme - dinlenme mekanlarından, sahil rekreasyon alanlarına kadar çok önemli projeleri başlattık. Büyükşehir Belediyesini 2017 yılında devraldığımızda, 2016 yılı bütçesinin sadece yüzde 30’u yatırımlara giderken, 2017 yılı sonunda yatırım oranını iki katına, yüzde 60’ın üzerine çıkardık. Bizler inancımızın ve geleceğimizin bir gereği olarak tabiattan aldığımız kadar tabiata vermeyi de ilke edinmiş bir medeniyetin mensuplarıyız. Bütün çalışmalarımızda gerek merkezi hükümetimiz, gerek yerel yönetimler olarak çalışmalarımızı yaparken, işlerimizi yürütürken çevrenin korunmasına ve iyileştirilmesine her zaman önem verdik ve inşallah önem vermeye devam edeceğiz.”

Kısa bir süre sonra katı atık entegre tesisinin ihalesini yapacaklarını da sözlerine ekleyen Vali Zorluoğlu, katı atık tesisinin Büyükşehir Belediyesinin çevre yatırımlarınin en somut örneklerinden olduğunu söyledi. 

Vali Zorluoğlu, “Mevcut atık su arıtma tesisinin eski ve yetersiz oluşu nedeniyle İpekyolu ve Tuşba ilçelerimizin kanalizasyon ve atık sularının neredeyse yüzde 75’i hiç arıtılmadan maalesef Van denizine veriliyor. Bu acil sorunun çözümü için süratle vaziyet aldık, projeyi revize ettik, kaynak bulduk, ihalemizi yaptık ve bugünde inşallah bu tesisimizin temelini atıyoruz. Yine kısa bir süre içerisinde halen vahşi depolama biçiminde şehre çok yakın bir bölgeye adeta atılan çöplerimizle ilgili sorunumuzu da çözmek üzere ihale sürecini başlattık. Bu projeyle mevcut vahşi depolama alanı rehabilite edilerek kapatılacak. Oradan enerji elde edeceğiz. Ayrıştırma tesisi yapacağız. Fermantasyon tesisi yapacağız. Yeni düzenli depolama sahası açacağız ve ilçelerimizde kuracağımız transfer istasyonlarımızla da günlük ortalama bin tona yakın çöpü inşallah çevreye hiç bir zarar vermeyecek şekilde modern sistemlerle tesisimizde bertaraf edeceğiz. Burada en önemli husus belediyemizin kasasından bir kuruş bile çıkmayacak. Aynı zamanda burada üretilen enerjiden de pay alarak belediyemize ilave kaynak sağlayacağız. Elbette bu mega yatırımların kentimize kazandırılması sadece yerel düzeydeki gayretlerimizle ve kaynaklarımızla olmuyor. Bütün çalışmalarımızda Sayın Cumhurbaşkanımızın ve Hükümetimizin maddi ve manevi desteklerini hep yanımızda gördük. Van Halkı olarak Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Hükümetimize müteşekkiriz. Ayrıca şahsınızda temelini atmakta olduğumuz atık su arıtma tesisinin projesinin hazırlanmasından bu aşamaya kadar gelmesinde bizlere çok büyük destek sağlayan Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızın Bürokrasisine ve tabiki kaynak konusunda bizlere imkan sağlayan İller Bankamıza teşekkürlerimizi sunuyoruz. Yine bu projenin hayata geçmesinde çok emek harcayan ilimizin değerli Van milletvekillerine, VASKİ Genel Müdürlüğü personelime ve Büyükşehir personelime de teşekkür ediyorum” diye konuştu. 

Törene Van Milletvekilleri Beşir Atalay, Burhan Kayatürk, İlçe Kaymakamları, belediye başkanları, Büyükşehir Belediyesi Genel sekreteri Mustafa Yalçın ve Büyükşehir Belediyesi bürokratlarının yanı sıra kamu kurum temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. 

Van Büyükşehir Belediyesi’nin vizyon projelerinden olan ‘Merkez İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’ yaklaşık 87 milyon liraya mal olacak. Bimhol İnşaat Anonim Şirketi ve RSN Madencilik iş ortaklığında yapımına başlanan tesis 1 milyon nüfusa yetecek şekilde tasarlandı. Tesiste ayrıca Biyogaz ve Güneş Enerji üretimi de gerçekleştirilerek, enerji tüketiminde de Van Su Kanalizasyon İdaresine (VASKİ) yük olmaktan çıkaracak.